Joris Preckler - lezing John Coltrane

Joris Preckler, programmamaker bij Klara, vertelt waarom saxofonist John Coltrane (1926–1967) terecht beschouwd wordt als een van de grootste jazzmuzikanten aller tijden. Samen met Miles Davis behoorde hij tot de bestbetaalde artiesten van zijn tijd en genoot hij een ware sterrenstatus, een opvallend contrast met zijn eerder timide persoonlijkheid. Coltrane leefde volledig voor zijn muziek en werd gedreven door een nietsontziend perfectionisme. Zijn uitzonderlijke virtuositeit leverde hem de bijnaam Heavy Weight Champion op.

Diep gefascineerd door het saxofoonspel van Charlie Parker, en door de nieuwe muzikale richting die deze met de bebop insloeg, probeerde Coltrane deze ideeën verder te ontwikkelen. Hij bouwde een eigen improvisatiesysteem uit, gestoeld op een verbluffende techniek en een haast eindeloze muzikale verbeeldingskracht. Al snel speelde hij aan de zijde van Thelonious Monk en groeide hij uit tot een sleutelfiguur binnen het eerste grote kwintet van Miles Davis.

Davis bewonderde Coltrane enorm en stilistisch vormden ze een perfect duo: het lyrische trompetspel werd geflankeerd door vlijmscherpe, energieke saxofoonlijnen. Het was ook Davis die Coltrane de ruimte gaf om een eigen carrière uit te bouwen. Vanaf het begin van de jaren zestig groeide het John Coltrane Quartet uit tot een icoon binnen de jazzgeschiedenis, een status die de band op plaat tot op vandaag behoudt.

Met ‘A Love Supreme’ schreef Coltrane in 1964 geschiedenis en opende hij een volledig nieuw muzikaal universum. De muziek ademt een ongeziene intensiteit en diepe spiritualiteit en markeert het begin van een bijzonder creatieve periode. Tot aan zijn vroege dood in 1967 werkte Coltrane in een razendsnel tempo verder. Het label ‘Impulse! Records’ speelde hier gretig op in en bracht baanbrekende albums uit zoals ‘Ascension’ en ‘Kulu Sé Mama’, waarin collectieve improvisatie en experiment centraal stonden.

Met dit werk effende Coltrane de weg voor saxofonisten als Archie Shepp en Pharoah Sanders. Ook vandaag blijft zijn invloed onmiskenbaar aanwezig bij een nieuwe generatie muzikanten. John Coltrane blijft zo een tijdloos referentiepunt: als vernieuwend kunstenaar, spiritueel denker en cultureel boegbeeld.