Mogelijk asbest in speelzand

Gepubliceerd op  vrijdag 6 februari 2026

Er wordt gewaarschuwd voor mogelijke aanwezigheid van asbest in speelzand. Het gaat vooral om speelzand in potjes, gekleurd zand en magnetisch zand. 

Het kankerverwekkende risico van asbest ontstaat vooral door het inademen van losse vezels. Stofvorming bij gebruik van speelzand is dus de belangrijkste bezorgdheid. Korte, eenmalige blootstelling leidt doorgaans niet tot acute klachten, maar bij kinderen zijn we extra waakzaam en nemen we preventief maatregelen.

Advies

Voor gekleurd of kinetisch speelzand is het advies:

  1. Niet meer te gebruiken,
  2. Te verpakken in een dubbele plastic doorzichtige zak, afgesloten met tape.
    Zit het speelzand nog in de oorspronkelijke verpakking, dan laat je het in die verpakking zitten en doe je er nog een extra doorzichtige zak over.
  3. Los zand (op een tafel, aan schepjes of speelgoed, …) veeg je bij elkaar met een vochtige doek (gebruik geen stofzuiger, want de allerfijnste deeltjes blijven niet in de stofzak zitten en komen in de lucht terecht). Je verpakt die doek met afgeveegd zand ook in een dubbele plastic zak.
  4. Je kan de zakken tijdelijk thuis bewaren tot er meer duidelijkheid is over het mogelijke risico.
  5. Wil je de zakken toch liever kwijt? Dan kan je er tijdelijk mee terecht op het recyclagepark (bij het asbestcement), mits correct verpakt zoals hierboven beschreven. De voorwaarden voor aanlevering van dit speelzand zijn dezelfde als dat van asbestcement. (200 kg/jaar/gezin: gratis, > 200 kg/jaar/gezin: 0,30 euro/kg) 

Deze regeling geldt enkel voor gekleurd of kinetisch knutselzand, niet voor zand uit zandbakken buiten.

Zandbakken buiten

Zand uit zandbakken, dat buiten ligt, mag gewoon blijven liggen. In vaste zandbakken buiten en in speeltuinen wordt doorgaans geen speelzand gebruikt, maar natuurlijk zand dat ook als bouwmateriaal wordt gebruikt en dat doorgaans van lokale Europese origine is.

Voor het natuurlijk zand dat gewoonlijk wordt gebruikt in zandbakken van openbare of particuliere speelplaatsen zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico. Er zijn daarom geen voorzorgsadviezen over spelen in zandbakken of speeltuinen. Die kunnen normaal gebruikt worden.

Twijfel je aan de oorsprong van het zand in een zandbak, dan kan je ervoor kiezen om die voorlopig niet te gebruiken. Als je een (kleine of tijdelijke) zandbak gevuld hebt met speelzand uit een speelgoedwinkel, gelden uiteraard de adviezen voor speelzand.

Wat doen we zelf?

Ook onze eigen teams nemen deze preventieve maatregelen serieus. Waar speelzand aanwezig is, handelen ze volgens de richtlijnen. 

We raden aan om betrouwbare berichtgeving in de media hierover te volgen. Verdere informatie volgt ook via de kanalen van www.kindengezin.be